Hidroteknik Hesaplama

Burkulma Hesabı ve Minimum Şaft Çapı

Uzun ve ince bir mil eksenel basınç altında, kırılmadan önce yanal olarak burkulur. Euler formülü, milin taşıyabileceği kritik yükü verir.

⚙ Hidrolik Hesaplayıcıyı Aç →

Euler Formülü

Kritik burkulma yükü

P_kr = π² × E × I / (K × L)²

Atalet momenti (dolu mil)

I = π × d⁴ / 64

Mesnet katsayısı K

İki ucu mafsallı: 1 · Ankastre-serbest: 2 · Ankastre-mafsallı: 0,7 · İki ucu ankastre: 0,5

Birimler

Büyüklük	Sembol	Birim
Elastisite modülü	E	N/mm² (çelik ≈ 210.000)
Atalet momenti	I	mm⁴
Boy	L	mm
Kritik yük	Pkr	N

Çözümlü Örnek

Verilen: Dolu mil d = 40 mm, boy L = 1000 mm, iki ucu mafsallı (K = 1), E = 210.000 N/mm².

1) Atalet momenti: I = π × 40⁴ / 64 = 125.664 mm⁴

2) Kritik yük: P_kr = π² × 210000 × 125664 / (1 × 1000)² = ≈ 260 kN

3) Emniyet katsayısı S = 3,5 → emniyetli yük: ≈ 74 kN

Kendi değerlerinizle hesaplayın →

Sık Sorulan Sorular

Mesnet katsayısı (K) nedir?

Milin uçlarının nasıl bağlandığını ifade eder. İki ucu mafsallı K=1, ankastre-serbest K=2, ankastre-mafsallı K=0,7, iki ucu ankastre K=0,5. K büyüdükçe burkulma yükü düşer.

Emniyet katsayısı ne kadar olmalı?

Burkulma ani ve tehlikeli olduğu için genelde 3–5 arası emniyet katsayısı seçilir; kritik yük bu katsayıya bölünerek çalışma yükü bulunur.

Kısa millerde Euler geçerli mi?

Hayır. Euler sadece narin (uzun/ince) çubuklarda geçerlidir. Kısa/kalın millerde akma (ezilme) baskındır, farklı kontrol gerekir.